Apabila kebanyakan orang memikirkan tekanan darah tinggi, atau hipertensi, mereka membayangkan orang dewasa yang lebih tua. Walau bagaimanapun, satu trend yang membimbangkan sedang muncul: hipertensi semakin didiagnosis dalam kalangan orang muda, termasuk remaja dan malah kanak-kanak. Keadaan senyap ini, selalunya tanpa gejala yang jelas, boleh mempunyai akibat seumur hidup jika tidak dikenali dan diuruskan awal.
Memahami Hipertensi dalam Kalangan Orang Muda
Kredit: Health365.sg
Hipertensi ditakrifkan sebagai tekanan darah yang konsisten tinggi melebihi julat normal untuk umur, jantina, dan ketinggian. Dalam kalangan orang dewasa, ambang umumnya adalah 140/90 mmHg, tetapi dalam kalangan kanak-kanak dan remaja, diagnosis adalah berdasarkan peratusan yang disesuaikan untuk faktor-faktor ini. Menurut satu kajian sistematik, prevalens global hipertensi dalam kalangan kanak-kanak dan remaja adalah sekitar 4%, dengan pra-hipertensi atau tekanan darah tinggi menjejaskan hampir 10% daripada mereka yang berumur di bawah 19 tahun. Secara khususnya, rantau Asia Timur dan Pasifik—termasuk Singapura—menanggung beberapa beban mutlak tertinggi tekanan darah tinggi dalam kalangan belia, dan prevalensnya meningkat seiring dengan peningkatan kadar obesiti kanak-kanak dan gaya hidup yang tidak aktif.
Walaupun data hipertensi pediatrik khusus Singapura adalah terhad, kajian tempatan dan laporan Kementerian Kesihatan menunjukkan bahawa faktor risiko dan trend mencerminkan yang dilihat di seluruh Asia. Sebagai contoh, satu kajian di Singapura mendapati bahawa belia Melayu berisiko lebih tinggi untuk hipertensi berbanding kumpulan etnik lain, dan bahawa prevalens hipertensi dalam kalangan remaja di persekitaran sekolah hanya sedikit lebih rendah daripada orang dewasa. Data serantau menunjukkan bahawa antara 3% dan 5% kanak-kanak dan remaja di Singapura mungkin mempunyai hipertensi, dengan kadar yang lebih tinggi dalam kalangan mereka yang berlebihan berat badan atau obes.
Punca hipertensi dalam kalangan orang muda boleh dibahagikan kepada dua kategori utama: hipertensi primer (penting) dan sekunder.
Hipertensi primer semakin biasa dalam kalangan kanak-kanak yang lebih tua dan remaja, dan sering dikaitkan dengan faktor gaya hidup. Penyumbang utama termasuk obesiti (dengan sehingga 30% kanak-kanak obes menunjukkan tekanan darah tinggi), pengambilan garam dan makanan diproses yang tinggi, tingkah laku tidak aktif, sejarah keluarga, dan tekanan. Hipertensi sekunder, lebih biasa dalam kalangan kanak-kanak yang lebih muda, biasanya disebabkan oleh keadaan perubatan yang mendasari seperti penyakit buah pinggang, kecacatan jantung kongenital, atau gangguan hormon.
Bahaya Tersembunyi
Hipertensi sering dipanggil "pembunuh senyap" kerana jarang menyebabkan gejala sehingga kerosakan yang ketara telah berlaku. Dalam kalangan orang muda, akibatnya boleh menjadi sangat teruk kerana keadaan ini mungkin tidak dikesan selama bertahun-tahun. Beberapa risiko jangka panjang termasuk kerosakan jantung, penyakit buah pinggang, peningkatan risiko strok, masalah penglihatan, dan malah isu kognitif dan perkembangan. Penyelidikan menunjukkan bahawa hipertensi pada zaman kanak-kanak sering berlanjutan ke dewasa, meningkatkan risiko penyakit kardiovaskular dan kematian awal.
Oleh kerana hipertensi sering tidak bergejala, saringan berkala adalah penting. Akademi Pediatrik Amerika mengesyorkan agar kanak-kanak mengukur tekanan darah mereka setiap tahun dari umur tiga tahun, dan lebih kerap jika mereka mempunyai faktor risiko seperti obesiti, penyakit buah pinggang, atau sejarah keluarga hipertensi. Di Singapura, pakar pediatrik dan perkhidmatan kesihatan sekolah semakin sedar tentang keperluan untuk pengesanan awal, terutamanya apabila kadar obesiti dan diabetes kanak-kanak tempatan meningkat.
Pencegahan dan Pengurusan
Berita baiknya adalah bahawa hipertensi dalam kalangan orang muda sering boleh dicegah dan diuruskan. Strategi utama termasuk menggalakkan diet yang kaya dengan buah-buahan, sayur-sayuran, dan bijirin penuh, mengehadkan garam dan makanan diproses, mempromosikan sekurang-kurangnya 60 minit aktiviti fizikal setiap hari, mengekalkan berat badan yang sihat, mengurangkan masa skrin, dan mengajar cara yang sihat untuk mengatasi tekanan. Dalam beberapa kes, ubat mungkin diperlukan, tetapi perubahan gaya hidup tetap menjadi asas pencegahan dan pengurusan.
Ibu bapa juga memainkan peranan penting dalam memodelkan tingkah laku sihat dan memastikan pemeriksaan perubatan berkala. Sekolah boleh menyokong pemakanan sihat dan aktiviti fizikal melalui program dan dasar mereka. Penyedia penjagaan kesihatan harus berwaspada dalam menyaring hipertensi dan memberikan panduan tentang pencegahan dan pengurusan.
Hipertensi bukan lagi hanya kebimbangan untuk orang dewasa. Peningkatan prevalens dalam kalangan orang muda, termasuk kanak-kanak, adalah isu kesihatan awam yang memerlukan perhatian di Singapura dan seluruh rantau ini. Pengesanan awal, tabiat gaya hidup sihat, dan penjagaan perubatan yang sesuai boleh mencegah komplikasi serius yang berkaitan dengan tekanan darah tinggi. Dengan bekerjasama—keluarga, sekolah, dan profesional penjagaan kesihatan—kita dapat membantu memastikan generasi akan datang membesar dengan sihat dan kuat, bebas daripada bahaya senyap hipertensi.